Tornado regio Apeldoorn
4 Juli 2023, tijdsbestek: 11:00 / 11:10 CEST
Op deze dinsdag morgen trok er een tornado over de plaatsen Beekbergen, Lieren en Klarenbeek, net ten zuiden/zuidoosten van de stad Apeldoorn. Het eerste contact met de grond vond plaats aan de westkant, net iets buiten Beekbergen en het laatste contact vond plaats net ten noorden van de plaats Klarenbeek.
Totale afstand schadepad is hemelsbreed: 8,0 km
Maximale breedte: +-135m
Trekrichting tornado: NO/O 65 °
Trekrichting bui: O 80 °
Treksnelheid: +-53km/h
Supercellulair?: ja, Low Topped
Geschatte piek windsnelheid: +-150km/h
Krachtschaal: IF-1
Opmerkingen: vermoedelijk zowel meerdere vortexen als een jumper tornado
Toelichting
In de afbeeldingen hieronder zijn alle locaties met schade aan gegeven. Startpunt is afbeelding 1 ter hoogte van Konijnenkamp. Laten we beginnen waarom wij vermoeden dat het een jumper is geweest. De eerste drone beelden van het schade pad laten zien dat de tornado vanaf het begin van het maisveld voet aan de grond heeft gezet. Aan de andere kant van het weiland staat een woning waarvan het dak veel te verduren heeft gehad. Wat ons dan ook opvalt, is dat er nadat de tornado zich duidelijk aan de grond heeft gezet, er meerdere plekken zijn in de plaats Beekbergen waar geen schade te zien was. Een omgewaaide boom en geklapt raam en wat dakpannen. Schade vrije/nihile schade plekken van 2 a 300 meter. Dit kan echter ook te maken hebben met multiple vortexen. Echter zien wij daar geen bewijs van terug in het maisveld en overbrugde afstanden lijken ons te groot. (er is wel bewijs verderop in het schade pad). Ook bij afbeelding 2, tussen eerste 2 locaties was er met de drone geen bewijs te vinden in het weiland dat de tornado daar de grond heeft geraakt. Enkel alleen langs de weg wat kleine takjes met blad uit de bomen.
Bron: Vortex-1
Bron: Vortex-1
Locatie 2 en 3 afbeelding 2 was er weer significante schade te zien. Een vrij forse boom die grotendeels (de stam zelf) als luciferstokje is afgeknapt, en het mais langs de weg waar te zien is dat er individuele plekken zijn die meer te leiden hebben gehad. vanaf dit punt zou je toch wel gaan denken aan een multiple vortex tornado, gezien de specifieke plekken waar er aanzienlijk meer kracht lijkt te zijn geweest. Als we even naar de boom in de tuin kijken dan valt ons op dat deze onderop de stam is geknakt en de 2 grote takken heel zijn gebleven. de stam zal een dikte van zo’n 70 a 80 cm hebben gehad. wij denken dat de zwaartekracht deels een rol heeft gespeeld bij het knappen als ook de kans dat de boom aardig droog heeft gestaan in de periode ervoor. (Dikke stam maar ook een hoge en zware top).
In verband met de naderende nacht hebben wij enkele schade punten overgeslagen en zijn we door gegaan naar een ander zwaar getroffen stuk. Met dank aan Sven en Lynette van Vortex-1 die hun bevindingen en analyse van deze plekken met ons delen. Bij een restaurant aan het spoor was een tent kapot gewaaid en is straat meubilair verplaatst. Op de 2 locatie punten in het dorp was er bij een school en in de straat nog behoorlijke schade, hoewel de weg over de weilanden ernaartoe nagenoeg niets te zien was. De daarop volgende locatie waren voornamelijk takken.
Bron: Vortex-1
Over het volgende gedeelte heeft de tornado aanzienlijke schade aangericht. Een woning aan de Woudweg en de straat zelf was een ravage. Op onze drone beelden is een schadespoor te zien door het maisveld richting de woning. De tornado is vol hierover heen getrokken. Het weiland aan de andere kant van de weg laat enkele plekken zien van platgeslagen gras, wat erg veel weg heeft van meerdere vortexen. Dit idee krijgen wij ook als we kijken naar de rest van de schade om de woning. er zijn duidelijk meerdere plekken waar de krachten groter zijn geweest dan het gehele spoor zelf. Op de beelden is ook te zien dat flinke bomen langs de weg zijn ontworteld en afgebroken. Normaal zouden we zeggen dat er geschatte windsnelheden van 180 km/h nodig zijn om dit te veroorzaken. Echter leek de grond behoorlijk droog wat niet ten goede komt van de stevigheid van het wortelstelsel, Hierom halen wij iets van de geschatte snelheid af. Deze locatie geeft ons een beeld Van de maximale breedte die de tornado heeft gehad. +-135 m. (zie afbeelding aan het begin van dit artikel)
Bron: Vortex-1
In het laatste gedeelte is er nog één schade plek die er toch wel tussen uit springt. Aan de Hooilandweg stond een blokhutten schuurtje die over is omgerold. Deze zou vast hebben gestaan op een betonnen ondervloer. Het schuurtje heeft zelf natuurlijk een behoorlijk gewicht. Maar in hoeverre deze stevigheid heeft gehad aan de ondervloer is enig sinds te betwijfelen. Wij hebben hier geen informatie over en kunnen hier dus ook geen conclusie trekken. Overigens lijkt het ons ook dat er een opening aanwezig was waardoor wind hier makkelijk spel had om het schuurtje van zijn plek te krijgen.
Bron: Vortex-1
Voor de rest lijkt het vooral te gaan om schade aan daken en bomen. Wij zijn zelf ook niet op deze locatie geweest. Wij willen het hier dan ook niet te veel over hebben en doen het met de informatie die wij hebben gekregen.
Bron: Vortex-1
Als we naar de dopler radar kijken heeft er tussen 10;50 en 11:10 uur rotatie plaats gevonden op de bui die over deze regio trok. Deze bui was ook voor de tornado al roterend. Op een ingestuurde foto (hieronder) is duidelijk een funnel te zien. Deze foto is genomen vanaf de A50 bij Vaassen met een kijk richting van ongeveer zuidwestelijk. Verder Lijkt het erop dat de funnel gevormd is vanaf een wall cloud. Als we deze informatie bij elkaar leggen gaat het hier duidelijk om een supercellulaire tornado. Helaas kunnen wij geen historische gegevens vinden van de top hoogte. Er is geen onweer aanwezig geweest op deze bui, wat aangeeft dat er weinig hoogte bereikt is. Wij hebben de informatie gekregen van Hans Stans dat de hoogte van de toppen rond de 4 km lag. (Low topped)
Als we weer even terug gaan naar de video, dan viel ons nog iets op. Op 56 seconden van de video zijn heel duidelijk suction vortices te zien. Dit bevestigd ons vermoeden die wij kregen bij het bekijken van de schade. Het gaat hier dus inderdaad om een multiple vortex tornado.
Bron: Christiaan De Vries
Als laatste kijken we naar de satelliet beelden. (zie video voor animatie van satelliet). Helaas beschikken wij ook hier weer niet over de historische data. Wij gaan de volgende keer zorgen dat we dezelfde dag nog de benodigde informatie erbij zoeken. Omdat wij nu geen verdere informatie hebben van de verschillende luchtlagen is het volgende eigenlijk niet met zekerheid te zeggen.
Wat we wel kunnen zeggen is dat meerdere weerstations een zuidwestelijke aanvoer lieten zien aan het aardoppervlak. De lichtblauwe lijnen geven de trekrichting van de buien aan. De donkerblauwe lijn geeft een luchtlaag weer (vermoedelijk rond 600hPa). Deze vertoont een lichte verandering in de stroming. deze buigt iets noordelijker. Wat ons hier opvalt is dat, hoewel de stroming oostelijk tot noordoostelijk is, dit gedeelte zuidoostelijk wordt weg gedrukt. Dit brengt bij ons dan ook een vermoeden dat een hoger gelegen luchtlaag hier sterke invloed op heeft gehad. Wij denken dan ook dat dit een belangrijke rol heeft gespeelt bij het vormen van de tornado. Als we kijken naar deze beelden dan valt ons in ieder geval op dat de windschering precies op de goede plek is gekomen. (het lijkt een knelpunt) Als we de volgende keer zorgen dat we alle gegevens hebben kunnen wij er nog wat dieper induiken.